Parafia ewangelicka w Starej Ukcie - Ukta

Idź do spisu treści

Menu główne:

Parafia ewangelicka w Starej Ukcie

Historia



Nową parafię w Ukcie pod wezwaniem Krzyża Świętego erygowano w 1846 r. Wszystkie miejscowości na wschód od Jeziora Mokrego zostały z parafii Nawiady wydzielone i przyłączone do parafii w Ukcie, łącznie 22 wioski. Oto one: 1. Stara Ukta, 2. Nowa Ukta, 3. Wypad, 4. Krutyń, 5. Krutyński Piecek, 6. Zielony Lasek, 7. Ratajowa Wola, 8 Rosocha, 9. Zakręt, 10. Chostka, 11. Zgon, 12. Mała Rosocha, 13. Duża Rosocha, 14.(nieczytelna nazwa), 15. Kadzidłowo, 16. Wojnowo, 17. Iwanowo, 18. Mościska, 19. Gałkowo, 20. Ładne Pole, 21. Piotrowo, 22. Leodorwalde (dziś nieznana miejscowość). Z parafii Mikołajki: 1. Gąsior, 2. Kamień, 2. Nowy Most, 4. Bobrówko, 5. Małe Śwignajno, 6. Duże Śwignajno, 7. Janowo, 8, Kokoszka, 9. Wygryny, 10. Orłówko, 11. Ruciane, 12. Guzianka, 13. nieczytelna nazwa). Z parafii Pisz wydzielono natomiast 5 miejscowości: 1. Wólka, 2. Nida, 3. Kowalik, 4. Małe Wejsuny, 5. Kotzig (nieznana miejscowość).
Wszystkie parafialne dokumenty wraz z księgami chrztów, małżeństw i zmarłych rozpoczynają się w 1846 r. Dom parafialny wybudowano w 1874 r. Latem 1944 r. ks. Proboszcz Theophil Flügge, wykonując polecenie swoich przełożonych, wysłał wszystkie dokumenty, wraz z księgami do Niemiec zachodnich. Zostały zmagazynowane przed nadchodzącym frontem w podziemnych magazynach Rhön.
Pierwszym duszpasterzem parafii był ks. Gustaw Kendziora, który pracował w latach 1846-1854. Jego następcami na urzędzie parafialnym byli ks.ks. Kanert, Rogalski, Sack. Przed wybudowaniem kościoła przez dwadzieścia lat nabożeństwa odprawiano w jednym z domów mieszkalnych. Kościół wybudowano z czerwonej cegły, na zachodniej ścianie światyni nad wejściem umieszczono mały dzwon. Nowo wybudowany kościół konsekrowano 20.09.1864 r., obok niego postawiono drewniana dzwonnicę. Ksiądz Kendziora zafundował parafii dwa dzwony, na których umieszczono w języku łacińskim napisy na dużym dzwonie: Gloria in excelsis ( „Chwała na wysokości”), a na małym: Pax in terris („A na ziemi pokój’). Na obydwu dzwonach znajduje się wzmianka o fundatorze: Donum Pastoris Uktae Primi („Dar pierwszego proboszcza z Ukty”). Do Ukty obydwa dzwony przywieziono z dworca kolejowego w Mikołajkach zaprzęgiem wołów.
W latach sześćdziesiątych XIX w. na terenie powiatu mrągowskiego powstał oddział Związku Ewangelickiej Fundacji Gustawa Adolfa. Miejscem, gdzie najprężniej działał, była Ukta, w 1864 r. liczył 17 członkiń. Związek powołano w 1832 r. w Saksonii w celu budowy pomnika króla Gustawa II Adolfa na placu boju w Lützen. W Prusach Wschodnich powstał 07.02.1844 r. jako oddział pod nazwą Naczelnego Związku Ewangelickiej Fundacji Gustawa Adolfa dla prowincji Prusy. Szybko rozszerzał swoją działalność, wspierając ewangelików żyjących w diasporze, organizując w miejscach ich zamieszkania struktury kościelne. W sferze pozamaterialnej zależało mu na wzmocnieniu ducha religijnego rozproszonych wyznawców luteranizmu.
W 1907 r. z parafii wyłączono okręg duszpasterski z siedzibą w Rucianem, gdzie urzędował duchowny pomocniczy, podlegający jurysdykcji proboszcza w Ukcie. W latach 1924-1936 proboszczem parafii był ks. Albert Koßmann. W czasie jego duszpasterzowania przed kościołem umieszczono tablicę pamiątkową na cześć parafian poległych na różnych frontach w czasie I wojny światowej. W 1927 r. odrestaurowano kościół. W tym czasie także władze gminne wybudowały duży spichlerz zbożowy.
W październiku 1936 r. urząd parafialny objął ks. Theophil Flügge. Urodził się w Hamburgu 27.01.1910 r., a zmarł 27.01.1980 r. Jego żona, Hildegarda Flügge, w marcu 1989 r. odwiedziła Uktę. Tak wspomina swoje pierwsze chwile po ślubie spędzone w tej parafii: „Był to jeszcze czas pokoju na świecie. Nasza mała ojczyzna mazurska była piękna, 26.05.1936 r. dwoje młodych, ks. Theophil Flügge i Hildegarda, z domu Koehler, w kościele narzeczonej w Żytkiejmach (powiat Gołdap) zawarli małżeństwo. Ojciec młodej, ks. Ernst Koehler, pobłogosławił nasz związek. W dniu tym byliśmy bardzo szczęśliwi, odbyliśmy nasza podróż poślubną, przepływając statkiem po jeziorach mazurskich na trasie z Giżycka do Rucianego. Stamtąd późnym popołudniem zostaliśmy zabrani powozem przez pana Laskowskiego z Zameczka i przewiezieni na plebanię do Ukty. Tam na nas czekała gospodyni z uroczystym poczęstunkiem i kawą. W trzy dni po ślubie mój mąż musiał wracać do domu, bowiem od października 1936 r. jako młody ksiądz obejmował dużą parafię w Starej Ukcie”. W 1937 r. do parafii należało 15 miejscowości z 3300 wiernymi. W tym czasie, w kaplicy dojazdowej w Rucianem był wakat.
W sierpniu 1943 r. ks. Flüggera powołano do wojska. Jego żona Hildegarda wzięła na siebie administrowanie parafią. Opuściła parafię dopiero 22.01.1945 r. tego dnia w kościele odprawiono po raz ostatni nabożeństwo. Do tego czasu do parafii w Ukcie należały następujące miejscowości: Bobrówko, Wojnowo, Osiniak-Piotrowo, Zgon, Rosocha, Krutyń, Krutyński Piecek, Gałkowo, Zameczek, Ładne Pole, Nowa i Stara Ukta oraz Wygryny.


Z: Bielawny K., 2009. Dzieje parafii Nawiady, Ukta, Piecki i Ruciane w latach 1397-2000. Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne, Olsztyn.

 
Wróć do spisu treści | Wróć do menu głównego